Suiker
Er bestaan verscheidene varianten van suiker. Maar de meeste soorten hebben als basis suikerriet of suikerbiet.
Vooraleer er suiker bekend was kende men wel honing. Honig was toen dan ook een hoogwaardig product dat alleen gereserveerd was voor de voor de vinders, de kapitaalkrachtigen of voor de apotheek.
Suikerriet was eerst bekend. Er werd al vlug sap uit geperst om te drinken. Later ontdekte men dat het ingedikte sap (door uitdamping) kristallen vormde. De suiker was ontdekt maar was een een duur product.
Pas in de 18e eeuw ontdekte een Duitse scheikundige dat de suiker in bieten dezelfde was als in suikerriet. In het begin van de 19e eeuw werd de eerste suikerfabriek gebouwd in Duitsland. Vanaf dan wordt suiker een populair product en neemt de prijs ook af.

In tropische gebieden wordt ook nog op primitieve wijze suiker gemaakt uit sappen van onder andere palmen. De palmsuiker bijvoorbeeld. Of de esdoornstroop in Canada. Dit zijn exotische suikers die gebruikt worden in de wereldkeuken.

Het fabricageproces van suiker is vrij ingewikkeld en gebeurt daarom ook in grote fabrieken die meestal midden in het winningsgebied van de suikerbieten gebouwd zijn.

De smaken van suiker kunnen verschillend zijn maar de voedingswaarde is ongeveer voor elke soort hetzelfde. Zo is rietsuiker niet beter of gezonder dan bietsuiker.


Suiker in alle soorten en varianten

Kristalsuiker

Wordt gebruikt om (warme) dranken en gerechten zoet(er) te maken. Voedingsmiddelenfabrikanten gebruiken kristalsuiker bijvoorbeeld bij de productie van chocolade, zuiveltoetjes, koek, snoep, frisdranken en ijs. Van kristalsuiker bestaat ook een fijnere variant, fijne kristalsuiker, ook wel fijne tafelsuiker genoemd.

Basterdsuiker

Basterdsuiker wordt verkregen door aan fijngekookte of fijngemalen kristalsuiker glucose toe te voegen dat het mengsel zacht houdt. Om basterdsuiker bruin te kleuren, wordt een karameloplossing (verhitte suiker) toegevoegd. Zo ontstaan er drie soorten: witte, gele en bruine basterdsuiker. Hoe donkerder de basterdsuiker, hoe hoger het gehalte aan karamel.
Basterdsuiker wordt vooral gebruikt om zoete aroma's op te wekken in de keuken. Deze suiker is vochtiger dan kristalsuiker en kleeft daardoor soms tot ronde klontjes aan elkaar in de zak. Dit soort suiker wordt vooral in Nederland gemaakt en gebruikt.

Suikerklontjes

Door kristalsuiker vochtig te maken, in blokjes te persen en daarna te drogen, ontstaan suikerklontjes. Suikerklontjes zijn geen uitvinding van de huidige tijd. Al in 1840 werden in Oostenrijk klontjes suiker gemaakt. Een suikermassa werd daarvoor in staven geperst en daarna in stukjes geknipt. Later is ook nog een andere methode bedacht. Gekookte suiker werd in vormen gegoten en vervolgens in kleine stukjes gezaagd.

Poedersuiker

Als kristalsuiker tot poeder wordt gemalen, spreken we van poedersuiker. Poedersuiker is niet zoeter dan gewone suiker. De smaak wordt als zoeter ervaren, omdat de totale oppervlakte van de suikerstofdeeltjes groter is dan die van kristalsuiker. Door de fijne structuur lost poedersuiker op de tong ook nog eens snel op, waardoor de smaakpapillen als het ware worden bestookt met zoetigheid. Dit soort suiker wordt met 3% zetmeel gemengd om klontervorming tegen te gaan.

Kandij

Kandij is er in verschillende vormen en maten; van witte, gele en bruine kruimelkandij tot flinke edelstenen. Ook is er kandij die als grote kristallen zijn gegroeid aan stokjes of touwtjes. Vooral deze kandijknotsen zijn geliefd op de koffietafel. Kandij wordt verkregen door in een oververzadigde warme suikeroplossing zeer langzaam grote kristallen te laten groeien. Om donkere kandij te krijgen, wordt karamel toegevoegd.

Rietsuiker

Rietsuiker, gewonnen uit suikerriet, verschilt in wezen niet van bietsuiker. Alleen de kleur is doorgaans donkerder. Bij de productie van rietsuiker laat men het centrifugeren achterwege waardoor de gele of lichtbruine kleur behouden blijft. Zou die stap in het productieproces wel worden toegepast, dan blijft er suiker over van exact dezelfde samenstelling als bietsuiker. Voor de gezondheid maakt het dus niet uit welke soort suiker wordt gebruikt, dit in tegenstelling van wat veel wordt beweerd.


Andere suikers

Vloeibare suiker
Geconcentreerde suikeroplossing voor onder meer de frisdrankenindustrie. Ook verkocht als suikerstroop voor cocktails.

Geleersuiker
Kristalsuiker met toegevoegde pectine en citroenzuur voor de bereiding van jam en gelei. Behalve een goede conserverende werking heeft geleersuiker de eigenschap natuurlijke aroma's van vruchten naar de voorgrond te halen. Deze suikers bevatten dikwijls een conserveringsmiddel om de confituur die er mee gemaakt wordt, een goede bewaring te garanderen.

Decoratiesuiker
Suikerhagel en suikerparels zijn soorten die vooral door banketbakkers en koekjesfabrikanten worden gebruikt voor een smakelijke, krokante garnering of als klontjes in gebak of suikerbrood.

Vanillesuiker
Met vanillestokjes of vanilline gearomatiseerde fijne suiker. Deze wordt meestal gebruikt voor de bereiding van gebak, crèmes, toetjes of cocktails.

Exotische suikersoorten

Demerara, moscovado, palmsuiker, melasse, honing, ahornsiroop, rijstsiroop: ieder hebben ze een karakteristieke smaak en aroma. Deze suikersoorten sijpelen nu stilaan ook onze keukens binnen.

Palmsuiker
Palmsuiker werd oorspronkelijk gewonnen uit het suikerhoudende sap van de arengpalm en de dadelpalm, dat lekt uit de afgehakte plaatsen van de bloeiwijzen. Tegenwoordig wordt het ook gewonnen uit het sap van de sagopalm en de kokospalm (kokosnootsuiker).
Palmsuiker is een goudbruine pasta die in tubes, in blokken of blik wordt verkocht. De kleur kan variëren van licht tot donker. Verder kan de suiker zacht en kleverig of hard zijn. Door de kleinschalige dorpsproductie kan de suiker variëren naargelang de herkomst.

Moscovadosuiker
Moscovadosuiker is een volledig ongeraffineerde rietsuiker afkomstig uit diverse tropische landen waar suikerriet groeit. Wordt vaak Barbadossuiker genoemd. De suiker voelt een beetje plakkerig aan en bestaat in een bleke en donkere versie. De suiker in nu in ons land ook aan bekendheid aan het winnen. Is vrij bekend in groot Brittannië.

Demerarasuiker
Is gelijkaardig aan moscovadasuiker. Het is eveneens een ongeraffineerde rietsuiker die op diverse plaatsen in de wereld gemaakt wordt. De suiker ziet er wel anders uit dan de moscovadasuiker, met grovere korrels.

Kokosbloesemsuiker
Kokosbloesemsuiker wordt gewonnen uit het sap van de bloesems van de kokospalm. Deze suiker wordt soms verward met de palmsuiker die een gelijkaardig product is maar afkomstig van een ander soort palmboom. Kokosbloesemsuiker bestaat hoofdzakelijk uit saccharose (70-80%), bevat 3-10% glucose en vrije fructose. Kokosbloesemsuiker is wel minder geraffineerd dan witte suiker en bevat daarom meer micronutriënten (kalium, magnesium, zink, vit. B,...) en vezels, maar dit heeft weinig invloed op de voedingswaarde.
De zoetkracht van kokosbloesemsuiker is vergelijkbaar met die van gewone suiker. Je kunt kiezen voor kokosbloesemsuiker in plaats van geraffineerde suiker, maar dit zal uit voedingsoogpunt weinig verschil maken. Kokosbloesemsuiker blijft een bron van toegevoegde suikers en dient dus, net als alle andere toegevoegde suikers, met mate te worden gebruikt.


Soorten stroop

Deze kooksels die tijdens het proces van biet tot suiker ontstaan kunnen gebruikt worden om verschillende stropen samen te stellen. Ze worden veel in schenkvorm gebruikt voor op de boterham, pannenkoeken of andere nagerechten. .

Esdoornsiroop uit Canada.
Deze suikerstroop is misschien wel de bekendste. Een  goudkleurige stroop die gemaakt wordt van het uitgedampte sap van de esddoorn. 

Treacle
Een lichte of bleke stroop van Britse herkomst met speciale een beetje ruwe nasmaak. .

Melasse
Is de resterende afvalstroop die alleen nog geschikt is als veevoeder.
De Amerikaanse "molasses" zijn gewone gekleurde suikersiropen.